Sense And Sensibility (2008) – Akıl Ve Tutku ya da Kül ve Ateş

Nicedir taslaklarda küskün küskün bekleyen yazılara nefes üflemeye karar verdim en sonunda sıradan gidiyorum birer birer, baktım yine bir Jane Austen yazısı var sıkılır mıyım yazmaktan haşaa…

Sense and Sensibility, Türkçe’ye pek çok isim ile çevrilmiş romanlarından biri yazarın üstelik ilk romanı.Kitap, Kül ve Ateş ismi ile çevrilmiş dilimize ama Akıl ve Tutku diyenler de var -ki daha doğru bence- ancak Kül ve Ateş’in de kulağa oldukça romantik geldiği de bir gerçek.Tüm bunların içinde bir de film ve dizi uyarlamalarına verilen üçüncü ve gereksiz bir isim var ki o da Aşk ve Yaşam adettir illa bir aşk geçicek isimde.Neyse pek çok ismi olsa da siz Jane Austen deyin gerisini merak etmeyin.
Fazlaca uzattıktan sonra, bu yazıda işte bu bol isimli romanın 2008 BBC uyarlaması mini dizisinden bahsediceğiz.

Dashwood ailesinin varlıklı ve dingin hayatları aile reisi Bay Dashwood’un ölümü ile sarsılır.İngiliz yasalarına göre gayrimülkler kadınlara bırakılamadığı ve miraslardan da çok az pay kaldığı için Bay Dashwood’un tüm mal varlığı önceki evliliğinden olan oğlu John’a kalır.Böylece ikinci karısı taze dul Bayan Dashwood ve üç kızı oldukça zor günler yaşamaya başlar.En başlar da üvey kardeşin insafına kendilerini bıraksalar da üvey kardeşin cadı karısı Fanny aileye nefes aldırmaz.Cadı yengenin iyi kalpli kardeşi Edward’ın varlığı ve Elinor ile yakınlaşması da şimşekleri iyice üzerlerine çeker.Böylece anne ve üç kızı uzaktaki bir kasabada şimdiki malikanelerinin ancak tuvaleti büyüklüğündeki bir eve taşınırlar.Bu sahil kasabasında yeni hayatlarına zar zor adapte olmaya çalışırken Marianne de ilk aşkı genç Bay Willoughby ve kendisine sadık bir aşkla bağlanan Albay Brandon ile tanışır.İki kızkardeş Elinor ve Marianne kitabın ismindeki gibi akıl ve tutku ya da kül ve ateşi temsil eder.Elinor, mantığın ve sağduyunun sesidir her zaman.Ağırbaşlılığı ve iradesi bir nevi kül misali duygularını örter ve onlara teslim olmasına izin vermez.hayatının en zor döneminde hem babasının acısını yaşarken hem de evsiz, beşkuruşsuz ortada kalıcakken tanıştığı Edward ile kısa süren yakınlaşması kimse farketmese de aşka dönüşür ancak genç adamın artık çok pişman olsa da başka bir kadına verilmiş bir sözü vardır.Elinor’un mizacı yaşadığı hayalkırıklığını doya doya yaşamasına hatta bunu en yakınlarına bile göstermesine el vermez.Diğer kızkardeş Marianne ise neşeli ve romantik tavırları ile ablasının tam tersidir.Hayatını yönelendiren şey kalbidir, tavırları ateş misali kontrolsüz ve kimi zaman da tehlikelidir.Kalbinin seçtiği erkek onu felaketlere sürükleyebilcek kadar yanlış biridir.

İki kardeş birbirlerinden dünyalar kadar farklı olsalar da aşkı ve acıyı aynı zamanda yaşar.Kardeşlerden biri bu acıyı tek başına yaşarken diğeri herkesi de kendi acısına ve çaresizliğine ortak eder.Jane Austen her zaman yaptığı gibi kahramanlarını toplumun yasa ve inaçları ile imtihan eder.Kahramanlar değişir ve bir anlamda eksikliklerini onarıp okuyucunun ya da seyircinin arzuladığı ideal kişilere dönüşürler.

Tabi Jane Austen olur da erkek kahramanlar olmaz mı?Buyrun size birbirindne farklı üç adam;

Edward tam bir masal prensi misali iyi yürekli ve centilmendir.Kızkardeşlerin en zor döneminde Elinor’a ve en küçük kardeş tatlı Margaret’a arkadaş olur. Ancak gül dikensiz olmaz misali onun da nefes almasına izin vermeyen bir anne ve ablası bir de kimseyi kırmak istemeyen bu yüzden de kimi zaman yalancı ya da çapkın olarak algılanabilecek bir kalbi var.Kafa karışıklıkları ile duyguları ve sorumlulukları arasında oldukça bocalasa da Elinor’a karşı hissettikleri son derece samimi.Hemn belirteyim gaza gelip balta ile odunlara daldığı sahne favorimdir

Marianne’in ilk aşkı yakışıklı, genç Bay Willoughby.Hani şeytan tüyü olan cinsinden bir erkek kendisi.Her ne kadar bay doğru olmasa da  Marianne’in kalbinin sahibi.Çıkarları ve arzuları ile hareket eden Willoughby, Marieanne’i tek taraflı fedakarlıklara ve hayalkırıklıklarına sürüklüyor.Öte yandan olayların içinde bir de güçlü, sağduyulu ve olgun Albay Brandon var.Bu dizideki kahramanım odur kesinlikle.En başından beri Marianne’e karşı duygularında açık ve dürüst.Genç kızın kalbini kazanmak için çabalasa da gönül hep uzaktakini arzular yanıbaşındakini de kamçılar misali genç kızın gözü onu görmüyor.Ancak onun da pes etmeye pek niyeti yok.Aksine genç kız ne zaman tökezleyip düşse o hep orada, yanıbaşında.Bu rolde usta aktör David Morrisey var ki sadece havası bile bu yapımı daha karizmatik yapmış.

Bu kadar bahsettikten sonra yine izlemenizi tavsiye ediceğim yapımlardan biri Sense and Sensiblity.Aşklar, gidiş-gelişler, hayalkırıklıkları, heyecanlar ve mutluluklarla bezeli bir başyapıt.Dizi uyarlaması sadece oyunculukları ile değil görselliği ve kurgusu ile de çok başarılı.Yani karşınızda sıradan bir roman uyarlaması yok hemen belirteyim.Özellikle de başlangıcı siz de sinema filmi hissi uyandırıyor öyle de devam ediyor.Mekanlar ve kostümler yine büyüleyici bir güzellikte.Jane Austen uyarlamlarına meraklıysanız ve bu versiyonu hala izlemediyseniz eksik bişeyler var demektir benden söylemesi.